Etiketler

, , , ,

AB İtibarFatih Üniversitesi ile İstanbul Enstitüsü’nün 180 Batılı elitle görüşerek gerçekleştirdiği anket, AKP hükümetinin son dönemde dünya çapında büyük itibar kaybettiğini, Türkiye’nin de demokrasi imajını yitirdiğini ortaya koydu.

17 Aralık operasyonuyla ayyuka çıkan yolsuzluk ve rüşvet dosyalarının ülkeye maliyeti çokça konuşuldu, yazıldı… Tarihte eşi benzeri olmayan davalar yargı sürecinde kapansa da tartışmalar yeni yılda da sürecek. Zira dosyalar henüz kamu vicdanında kapanmadı! Madalyonun bir de diğer yüzü var. Yani ‘17-25 Aralık’ın dış dünyaya yansıması. Geçen bir yılda sınır ötesinden gelen mesajlar, tepkiler sürecin Türkiye’nin küresel imajını değiştirdiğini hissettirdi. Batı’da, ortaya saçılan yolsuzluk-rüşvet iddialarından çok davalar karşısında Türk hükümetinin büründüğü ‘antidemokratik ve otoriter’ hâlin eleştirilmesi Türkiye’ye dair oluşan yeni imajın ipuçlarını verdi. Kimileri yurtdışında yaşanan imaj erozyonunu ‘algı operasyonu’ olarak değerlendirse de bilimsel çalışmalar aksini işaret ediyor!

Fatih Üniversitesi ile İstanbul Ensti-tüsü’nün yaptığı ‘Batılı elitlerin Türkiye algısı’ araştırması ülkenin yurtdışında ciddi bir imaj erozyonu yaşadığını ortaya koyuyor. Fatih Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Doç. Dr. Savaş Genç’in koordinatörlüğündeki araştırma ekibi, 1 Kasım-28 Aralık tarihleri arasında, ABD, Almanya, Fransa ve İngiltere’de yaşayan 180 elite ulaşıp Türkiye algılarını ölçtü. Ekseriyeti siyaset, bürokrasi, basın, akademi, sivil toplum örgütlerinden gelen denekler Türkiye’nin model ülke imajını yitirdiğini, artık Ortadoğu ülkelerine esin kaynağı olmadığını savundu. Geçmişte AB süreci ile öne çıkan AK Parti iktidarının Batı’daki imajının hızla eridiğini vurguladılar. Aralarında Türkiye uzmanlarının da bulunduğu deneklerin yüzde 77’si Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı ‘otoriter’, yüzde 87’si de Türkiye’yi ‘basın özgürlüğünün bulunmadığı ülke’ olarak tanımlıyor.

“TÜRKİYE ARTIK MODEL DEĞİL”

Siyaset, medya, demokrasi, hukuk ve Erdo-ğan-AK Parti eksenli 14 soruyu cevaplayan elitler, Batı’daki Türkiye algısının değiştiğini doğruluyor. Zira deneklerin yüzde 66’sı 5 yıl öncesine kıyasla Türkiye-Batı ilişkilerinin kötüye gittiğini savunuyor. Yüzde 75’i de Türk dış politikasının geçen 5 yıla oranla performans kaybettiğini söylüyor. Türk hükümetinin dış politika paydasında Batı ekseninden koptuğunu düşünenlerin oranı da az değil; yüzde 56! Anket, bir dönem Ortadoğu ve İslam dünyası için model gösterilen Türkiye’nin artık bu itibarını kaybettiğine işaret ediyor. Batılı elitlerin yüzde 59’u, Türkiye’nin demokratikleşme deneyiminin artık Ortadoğu ülkeleri için esin kaynağı olmadığını düşünüyor.

Savaş hocaya anketin öne çıkanlarını soruyoruz. Bir ilk olarak, Batı medyasına yansıyan Türkiye, Türk hükümeti karşıtlığının Batılı elitler ile karar alıcılardaki zeminini ölçtüklerini aktarıyor. Yaklaşık iki ay süren saha anketinin Türkiye’nin Batı’daki algısının değiştiğini, imaj ve itibarının sıfırlandığını ortaya koyduğunu vurguluyor: “Son yıllarda AKP’ye yönelik Batı medyasında çıkan eleştiri dozu yüksek yazılar Türkiye ve AKP algısının düşüşte olduğunu gösteriyordu. Bu proje sayesinde bunu rakamsal bir gerçeklik düzeyine taşıma imkânımız oldu. Birkaç sene önce bölgede esen Türkiye rüzgârından bahseden aynı ülkenin uzmanlarının algıladıkları Türkiye’nin hiç de olumlu bir yerde durmadığı gözlemleniyor.”

Doç. Dr. Genç, önceden akademik makalelerde, ciddi oturum programlarında eleştirilen Türkiye’nin artık talk show’lara, karikatürlere konu olduğuna, demokrasi dışı kategorilerde değerlendirildiğine işaret ediyor. “Demokratikleşme hedefi olmadığı gibi özgürlüklerden sürekli taviz veren, adil bir yargı sistemi kuramayan, dış politikada kapasitesinin üstünde hedeflere kilitlenip netice alamayan ve karar alıcılarının otoriterleştiği algısı demokratik ülke elitlerinde ön plana çıkmaktadır. Elit anketi bize AKP iktidarının mevcut şartlar altında geçmişte küresel meselelerde birlikte hareket ettiği Batılı müttefiklerini kaybettiğini de gösteriyor.”

Araştırma ekibinden Öğretim Görevlisi İsa Eraslan da Batılı elitlerin AK Parti ile Tayyip Erdoğan’ı birbirinden ayrı değerlendirmelerine dikkat çekiyor: “Erdoğan’ı yüzde 77 oranında ‘otoriter’ tanımlayan Batılı elitlerin sadece yüzde 54’ü AKP’yi de  ‘otoriter’ görüyor. AKP için hâlen ‘muhafazakâr demokrat’ değerlendirmesi yapan bir kitlenin olduğu gözleniyor. Bu veri Türkiye adına ümitlenmemize vesile oluyor. Zira Erdoğan’ın parti üzerindeki hâkimiyetinin, etkisinin azalması durumunda Batı ile ilişkilerin yeniden rayına oturabileceğini hissettiriyor.”

Batılı elitler Türk hükümetini en çok basın özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı noktasında eleştiriyor. Anketin neredeyse tamamı 14 Aralık’ta yaşanan medya baskını ve tutuklamalardan önce yapılmasına rağmen deneklerin yüzde 87’si Türkiye’de ‘basının özgür olmadığını’ düşünüyor! Keza katılımcıların yüzde 78’i ‘Türkiye’de hukukun bağımsız, şeffaf ve adil yargı sistemi gelişmiş demokrasilerde olduğu gibi uygulanmadığını’ savunuyor. Türkiye’nin demokrasilerin olmazsa olmazlarından olan bağımsız yargı ve özgür basın konusunda Batı nezdinde bu kadar düşük not alması Türk hükümetinin istikametine dair bir işaret fişeği hükmünde…

Reklamlar